Hayata nasıl başlanacağı insanın kendi seçimi değildir. İçine doğulan kültür, şartlar, aile ve içinde büyüdüğümüz anne, karakterimiz kadar hayatın temel belirleyici unsurlarıdır. Zaman içinde edinilen alışkanlıklar, duygular ve yükler, davranış ve seçimleri şekillendirir. Kimi zaman bu aile mirası bize güç ve esneklik kazandırarak avantaja dönüşürken, kimi zaman ağır bir yük haline gelebilir.
Artık biliyoruz ki, anne karnında yaşanan olumsuz durumlar ve ailede yaşanan duygusal zorluklar sadece kişiliği değil, biyolojik ve fizyolojik süreçleri de etkiler. Genetik miras kadar, çevresel ve duygusal koşullar da nesilden nesle aktarılır. Örneğin; bir bebeğin anne karnında yoğun strese, yüksek kan şekerine, yüksek kolesterole veya toksinlere maruz kalması, bazı genlerin “programlanmasını” değiştirerek farklı çalışmasına sebep olur ve bu durum hormon dengesini, metabolizmayı, duygusal ve fiziksel sağlığı etkiler. Bu programlanma çocukluk ve büyüme çağında da devam edebilir.
Epigenetik faktörler dediğimiz bu çevresel koşullar, beden ve zihnin işleyiş şeklini belirler. Nasıl hissettiğimiz, nasıl sindirdiğimiz, kalbimizin nasıl attığı, enerjimizin nasıl düzenlendiği, nasıl uyuduğumuz, üreme sağlığımız gibi birçok metabolik olay, bahsettiğimiz çevresel faktörler ile doğrudan bağlantılıdır.
Burada önemli olan nokta şudur: hayatımızdaki alışkanlıklar ve yaşam tarzımız, çevresel koşullarımızı büyük ölçüde bizim belirlememizi sağlar. Bu da bize epigenetik faktörlerimizi baştan “ayarlama” şansı verir. Yani ailemizden aldığımız miras değişmez değildir. Gündelik seçimlerimiz, yaşam alışkanlıklarımız ve çevremizi nasıl şekillendirdiğimiz, bu mirası dönüştürme gücünü bize verir.
Yaşam tarzımızı, günlük alışkanlıklarımızı ve çevresel koşullarımızı düzenleyerek kendi iyilik halimizi en üst düzeye çıkarmak, sadece kendimiz için değil; bizden sonraki nesillere karşı bir borç ve sorumluluktur. Her sağlıklı alışkanlık, her bilinçli tercih, gelecek kuşaklara bırakılacak değerli bir miras olur.